Isabella Bird là một phụ nữ người Anh sống ở thế kỷ mười chín, từ một người hay đau ốm đã trở thành nhà du hành đi khắp nhiều châu lục và để lại những cuốn du ký được đọc đến ngày nay. Nellie Bly là một nhà báo Mỹ, năm một nghìn tám trăm tám mươi chín đã đi vòng quanh thế giới trong bảy mươi hai ngày, nhanh hơn cả tám mươi ngày của nhân vật trong tiểu thuyết Jules Verne. Hai người, hai kiểu đi rất khác nhau, cùng phá vỡ định kiến của thời đại.
Chào bạn, đây là Nhà Du Hành. Lịch sử du hành thường được kể bằng tên đàn ông. Nhưng ở thế kỷ mười chín, khi phụ nữ đi xa một mình còn bị coi là chuyện lạ, có những người đã lên đường. Tập này mình kể về hai người trong số đó, một người đi chậm và sâu, một người đi nhanh như chạy đua.
Isabella Bird: đi để khỏi bệnh
Isabella Bird sinh năm một nghìn tám trăm ba mươi mốt ở Anh, con gái một mục sư. Từ nhỏ bà hay đau ốm, đau lưng, mất ngủ, mệt mỏi. Theo lời khuyên của bác sĩ về việc đi biển và thay đổi không khí, bà bắt đầu những chuyến đi xa.
Điều lạ lùng là người phụ nữ ốm yếu ở nhà lại trở nên mạnh mẽ khác thường khi ở trên đường. Bà cưỡi ngựa qua núi, sống giữa những vùng đất xa xôi, chịu đựng gian khổ mà nhiều người khoẻ mạnh phải e ngại.
Bà đi qua quần đảo Hawaii, vùng núi Rocky ở Bắc Mỹ, Nhật Bản, bán đảo Mã Lai, rồi về sau là Ba Tư, Triều Tiên, Trung Hoa. Những chuyến đi kéo dài nhiều tháng, có chuyến nhiều năm.
Câu chuyện của bà là một ví dụ thú vị: với một số người, chính con đường làm họ khoẻ lại, dù đó là điều khó giải thích.
Du ký của Isabella Bird
Isabella Bird viết thư về cho em gái suốt những chuyến đi, và nhiều cuốn sách của bà được soạn từ những lá thư đó. Giọng văn của bà sống động, tò mò, quan sát tỉ mỉ đời sống người dân nơi bà đến.
Cuốn sách về chuyến đi ở vùng núi Rocky và cuốn về Nhật Bản, nơi bà đi vào những vùng nông thôn ít người phương Tây đặt chân thời đó, là những tác phẩm được nhắc nhiều.
Năm một nghìn tám trăm chín mươi hai, bà trở thành người phụ nữ đầu tiên được bầu làm thành viên của Hội Địa lý Hoàng gia Anh, một sự công nhận lớn vào thời đó.
Đọc du ký của bà hôm nay, ta thấy cả cái hay lẫn những định kiến của một người châu Âu thế kỷ mười chín. Đọc với sự tỉnh táo, nhưng vẫn học được cách quan sát kỹ và ghi chép bền bỉ.
Nellie Bly: cuộc đua với một cuốn tiểu thuyết
Nellie Bly là bút danh của một nữ nhà báo Mỹ, nổi tiếng trước đó vì những phóng sự điều tra táo bạo. Năm một nghìn tám trăm tám mươi chín, bà đề xuất với tờ báo của mình một ý tưởng: đi vòng quanh thế giới nhanh hơn Phileas Fogg, nhân vật trong tiểu thuyết Vòng quanh thế giới tám mươi ngày của Jules Verne.
Tháng mười một năm đó, bà lên tàu rời New York, mang theo rất ít hành lý, chỉ một chiếc túi nhỏ. Bà đi bằng tàu thuỷ và tàu hoả, qua châu Âu, kênh đào Suez, qua châu Á, rồi vượt Thái Bình Dương về Mỹ.
Trên đường, bà ghé nước Pháp và gặp chính Jules Verne cùng vợ ông. Cuộc gặp đó trở thành một trong những đoạn được nhắc nhiều trong câu chuyện của bà.
Bà về đến nơi sau bảy mươi hai ngày, phá kỷ lục tưởng tượng của cuốn tiểu thuyết và trở thành người nổi tiếng khắp nước Mỹ.
Hai kiểu đi, hai bài học
Isabella Bird là đại diện của kiểu đi chậm: ở lâu, đi sâu, quan sát kỹ, viết nhiều. Mỗi chuyến đi của bà là một cuộc sống tạm ở một vùng đất khác.
Nellie Bly là đại diện của kiểu đi nhanh có mục tiêu: một thử thách rõ ràng, một thời hạn, một đường đua. Chuyến đi của bà là một kỳ tích về tốc độ và sức bền.
Không kiểu nào đúng hơn kiểu nào. Người đi đường dài hôm nay có khi cần cả hai: những chặng đi nhanh để vượt qua khoảng cách, và những nơi dừng lại lâu để thật sự hiểu.
Điểm chung của hai người là mang theo ít đồ và mang theo rất nhiều quyết tâm. Nellie Bly đi vòng quanh thế giới với một chiếc túi nhỏ. Đó là một bài học về hành lý mà bất cứ ai đi xa cũng nên nhớ.
Phụ nữ đi đường dài: từ thế kỷ mười chín đến hôm nay
Vào thời của hai bà, một phụ nữ đi xa một mình bị coi là liều lĩnh, thậm chí không đứng đắn. Họ phải đối mặt với định kiến, sự nghi ngờ, và những rủi ro thật sự.
Ngày nay, rất nhiều phụ nữ đi đường dài, đi một mình, đi xuyên Việt bằng xe máy, đi đường bộ qua nhiều nước. Những người như Isabella Bird và Nellie Bly là những người mở đường.
Nhưng những lời khuyên về an toàn vẫn còn nguyên giá trị: báo lộ trình cho người thân, chọn chỗ ở cẩn thận, nghe trực giác của mình.
Và cũng như hai bà, hãy ghi lại chuyến đi của mình. Có thể một ngày nào đó, câu chuyện của bạn sẽ là động lực cho một người khác dám lên đường.
Câu hỏi thường gặp
Isabella Bird là ai?
Isabella Bird là nữ du hành và nhà văn người Anh ở thế kỷ mười chín, đi qua nhiều châu lục và viết nhiều cuốn du ký. Năm một nghìn tám trăm chín mươi hai, bà là người phụ nữ đầu tiên được bầu làm thành viên Hội Địa lý Hoàng gia Anh.
Nellie Bly đi vòng quanh thế giới mất bao lâu?
Bảy mươi hai ngày, trong chuyến đi bắt đầu từ tháng mười một năm một nghìn tám trăm tám mươi chín, nhanh hơn tám mươi ngày của nhân vật trong tiểu thuyết Jules Verne.
Nellie Bly có gặp Jules Verne không?
Có. Trên đường đi, bà ghé nước Pháp và gặp Jules Verne cùng vợ ông, một cuộc gặp được nhắc nhiều trong câu chuyện về chuyến đi của bà.
Vì sao Isabella Bird bắt đầu đi du lịch?
Từ nhỏ bà hay đau ốm, và bác sĩ khuyên thay đổi không khí, đi biển. Những chuyến đi đầu tiên vì sức khoẻ đã mở ra cả một cuộc đời du hành.
Nellie Bly mang theo bao nhiêu hành lý?
Theo những gì được kể lại, bà chỉ mang một chiếc túi nhỏ cho cả chuyến đi vòng quanh thế giới, một ví dụ nổi tiếng về việc đi gọn nhẹ.
