Vừa làm việc từ xa vừa đi hợp với bạn khi công việc không cần có mặt ở văn phòng, bạn tự quản được giờ giấc, và bạn chấp nhận rằng mình sẽ đi ít hơn nhiều so với ảnh trên mạng. Đây không phải một kỳ nghỉ kéo dài, mà là sống một cuộc sống bình thường ở một nơi khác, có đủ hạn chót và cuộc họp.
Chào bạn, đây là Nhà Du Hành. Hình ảnh chiếc máy tính trên bãi biển rất đẹp, nhưng ai đã thử ngồi làm việc trên bãi biển đều biết: nắng làm màn hình mờ, cát lọt vào bàn phím, và chẳng ai làm được gì. Hôm nay mình kể bức tranh thật, để bạn tự trả lời câu hỏi có nên thử hay không.
Kiểu công việc nào đi cùng được với chuyến đi?
Những việc làm được trên máy tính, giao kết quả qua mạng và không cần gặp mặt thường xuyên là hợp nhất: viết, dịch, thiết kế, lập trình, kế toán, chăm sóc khách hàng qua mạng, dạy học trực tuyến, biên tập.
Nhưng chỉ làm được trên máy tính là chưa đủ. Bạn cần xem công việc đó có đòi hỏi bạn trực tuyến vào những giờ cố định không, có nhiều cuộc họp gọi hình không, có cần mạng rất mạnh để gửi tệp lớn không. Những yêu cầu này quyết định bạn ở được những nơi nào.
Nếu bạn làm cho một công ty, điều đầu tiên là hỏi rõ công ty có cho phép làm việc từ nơi khác không, có quy định gì về giờ giấc, bảo mật dữ liệu không. Đừng mặc định là được.
Nếu bạn làm tự do, hãy nghĩ đến chuyện khách hàng phản ứng thế nào khi bạn chậm trả lời vì đang trên đường. Uy tín nghề nghiệp mất đi thì khó lấy lại hơn một chuyến đi.
Tính cách nào hợp với vừa làm vừa đi?
Người hợp nhất là người tự giữ được kỷ luật khi không ai giám sát. Ở một nơi đẹp, mọi thứ đều rủ bạn ra ngoài. Người không tự đặt ra giờ làm sẽ thấy công việc chồng chất dần.
Người hợp cũng là người chịu được sự bất định. Mạng có thể mất, điện có thể cắt, chỗ ở có thể không như ảnh. Ai cần mọi thứ phải ổn định mới làm được thì sẽ khá căng thẳng.
Người thích đi nhanh, mỗi ngày một nơi, thường khó vừa làm vừa đi. Kiểu sống này hợp với đi chậm hơn, ở một nơi vài tuần với một chỗ làm việc cố định.
Và cần thoải mái với sự cô đơn ở mức nào đó. Đồng nghiệp ở xa, bạn bè ở xa, người mới quen thì chưa thân. Có những ngày bạn sẽ chỉ nói chuyện với màn hình.
Ba ảo tưởng hay gặp nhất
Ảo tưởng thứ nhất là sẽ vừa làm đủ việc vừa đi được nhiều nơi. Thực tế, một tuần làm việc đầy đủ chỉ để lại cho bạn buổi sáng sớm, buổi tối và cuối tuần. Nhiều người cuối cùng thấy mình đi được ít hơn cả khi ở nhà đi chơi cuối tuần.
Ảo tưởng thứ hai là làm việc ở nơi đẹp sẽ năng suất hơn. Có thể đúng với vài người, nhưng phần lớn thấy năng suất giảm trong tuần đầu ở mỗi nơi mới, vì phải làm quen chỗ ngồi, mạng, giờ giấc.
Ảo tưởng thứ ba là sẽ tiết kiệm được rất nhiều. Có thể tiết kiệm nếu chọn nơi có chi phí sống thấp và ở lâu, nhưng di chuyển nhiều, ăn ngoài nhiều, thuê chỗ có mạng tốt thì chi phí có thể còn cao hơn ở nhà.
Biết trước những điều này không phải để nản, mà để bạn đặt kỳ vọng đúng và thiết kế chuyến đi cho thực tế.
Thử trước khi quyết: một tuần làm việc ở nơi khác
Cách tốt nhất để biết mình có hợp hay không là thử ngắn. Chọn một nơi không quá xa, có mạng ổn, ở đó một tuần và làm việc như bình thường. Không phải tuần nghỉ phép, mà là tuần làm việc.
Trong tuần thử, quan sát mình. Mình có giữ được giờ làm không. Khi mạng chậm, mình phản ứng thế nào. Cuối ngày còn sức đi đâu không. Mình có thấy vui hơn hay chỉ thấy mệt hơn.
Hỏi cả đồng nghiệp và khách hàng xem họ có thấy khác gì trong tuần đó không. Nếu không ai nhận ra bạn đang ở xa, đó là tín hiệu tốt.
Sau tuần thử, bạn sẽ biết cần chuẩn bị gì thêm: một bàn phím rời, một gói mạng dự phòng, hay đơn giản là thừa nhận kiểu sống này chưa hợp lúc này.
Nếu hợp, bắt đầu thế nào cho bền?
Bắt đầu bằng đi chậm. Ở mỗi nơi ít nhất hai ba tuần, chọn chỗ ở có góc làm việc tử tế và mạng ổn định. Di chuyển vào cuối tuần hoặc vào ngày bạn có ít việc nhất.
Đặt ra giờ làm cố định và báo cho mọi người biết, kể cả bản thân mình. Ngoài giờ đó, cất máy đi và thật sự sống ở nơi mình đến.
Luôn có phương án dự phòng: mạng thứ hai, một quán cà phê có mạng tốt gần chỗ ở, một nơi có thể chuyển đến nếu chỗ hiện tại không ổn.
Và định kỳ tự hỏi: mình vẫn thích kiểu sống này chứ. Vừa làm vừa đi không phải là mục tiêu cả đời, nó chỉ là một cách sống trong một giai đoạn. Dừng lại khi thấy không còn hợp cũng là một lựa chọn tốt.
Câu hỏi thường gặp
Làm việc từ xa có cần xin phép công ty khi đi nơi khác không?
Nên hỏi rõ. Nhiều công ty có quy định về nơi làm việc, giờ trực tuyến và bảo mật dữ liệu. Đi mà không báo có thể ảnh hưởng đến công việc và quyền lợi của bạn.
Vừa làm vừa đi có tiết kiệm hơn ở nhà không?
Có thể, nếu bạn đi chậm và chọn nơi có chi phí sống thấp. Nhưng di chuyển nhiều, ăn ngoài thường xuyên và thuê chỗ có mạng tốt có thể làm chi phí cao hơn ở nhà. Hãy lập ngân sách giả định trước khi đi.
Làm việc ở quán cà phê có ổn không?
Được cho những việc nhẹ trong vài giờ, nhưng khó cho cuộc gọi hình và việc cần tập trung lâu. Nên có một chỗ làm việc chính ở nơi ở và coi quán cà phê là chỗ phụ.
Bao lâu nên di chuyển một lần khi vừa làm vừa đi?
Nhiều người thấy hai đến bốn tuần mỗi nơi là hợp, vừa đủ để ổn định nhịp làm việc vừa có thời gian khám phá. Di chuyển vào cuối tuần hoặc ngày ít việc.
Người mới đi làm có nên vừa làm vừa đi không?
Người mới đi làm thường cần học hỏi trực tiếp từ đồng nghiệp và xây dựng uy tín. Nên cân nhắc kỹ, có thể thử những chuyến ngắn trước và hỏi ý kiến người quản lý.
