Tiết kiệm trên đường mà không khổ là biết cắt ở những chỗ không làm chuyến đi kém đi, như chỗ ở sang trọng, ăn ở khu du lịch, di chuyển vội vàng, mua sắm theo cảm xúc; và biết giữ chi ở những chỗ quyết định sức khoẻ, an toàn và trải nghiệm cốt lõi, như giấc ngủ, mũ bảo hiểm tốt, bảo dưỡng xe, và đôi khi một trải nghiệm chỉ có một lần trong đời.
Chào bạn, đây là Nhà Du Hành. Có hai kiểu đi khiến người ta mệt: tiêu thoải mái rồi hết tiền giữa chừng, và tiết kiệm đến mức không dám ăn một bát phở ngon. Tập này mình bàn con đường ở giữa, nơi tiền được tiêu đúng chỗ.
Nguyên tắc: tiết kiệm phần vỏ, giữ phần ruột
Mỗi chuyến đi có phần ruột, là thứ bạn đi để có: một cung đường, một vùng văn hoá, những con người, một cảm giác tự do. Và phần vỏ, là những thứ đi kèm như chỗ ngủ đẹp hơn mức cần, nhà hàng đắt tiền, quà lưu niệm.
Tiết kiệm ở phần vỏ thường không làm chuyến đi kém đi. Một nhà nghỉ sạch sẽ đơn giản cho bạn giấc ngủ không khác mấy một khách sạn sang trọng. Một quán ăn của người địa phương thường ngon hơn nhà hàng ở khu du lịch.
Tiết kiệm ở phần ruột thì có thể làm bạn mất chính lý do của chuyến đi. Đi ngàn cây số đến một vùng đất rồi tiếc tiền không vào xem điều đặc biệt nhất ở đó, thì có lẽ đã tiết kiệm sai chỗ.
Trước chuyến đi, hãy tự hỏi: phần ruột của chuyến này với mình là gì. Câu trả lời sẽ cho bạn biết chỗ nào đáng chi, chỗ nào nên bớt.
Những chỗ nên cắt
Chỗ ở là chỗ tiết kiệm được nhiều nhất. Nhà nghỉ nhỏ, nhà dân, phòng trọ thuê theo tuần thường rẻ hơn khách sạn ở trung tâm. Chỉ cần sạch, an toàn, có khoá cửa chắc và giấc ngủ yên.
Ăn uống ở nơi người địa phương ăn, tránh những quán ngay cổng điểm tham quan. Tự nấu vài bữa nếu có bếp. Đi chợ mua trái cây thay vì mua ở quầy khu du lịch.
Di chuyển chậm hơn. Đi xe khách thay vì đi xe riêng, ở lâu một chỗ thay vì đổi chỗ mỗi ngày, đặt vé sớm cho những chặng chắc chắn sẽ đi.
Mua sắm theo cảm xúc là khoản dễ cắt nhất. Ba lô có giới hạn, và phần lớn những thứ mua vội trên đường sau này ít dùng.
Những dịch vụ trọn gói tiện lợi nhưng thường đắt hơn tự làm. Với những việc bạn tự làm được, hãy tự làm.
Những chỗ không nên tiết kiệm
Giấc ngủ: một phòng quá ồn, quá nóng, giường quá tệ làm bạn mệt cả ngày hôm sau. Tiết kiệm vài đồng mà mất một ngày là lỗ.
An toàn: mũ bảo hiểm tốt, phanh và lốp xe tốt, chỗ ở có khoá chắc, không đi xe dù quá rẻ của những nơi không rõ ràng. Đừng bao giờ tiết kiệm ở những thứ quyết định tính mạng.
Sức khoẻ: bảo hiểm, đi khám khi cần, ăn uống đủ chất. Ốm vì ăn uống kham khổ quá lâu sẽ tốn hơn nhiều so với số tiền đã tiết kiệm.
Và đôi khi là một trải nghiệm hiếm có: một chuyến đi thuyền ở một vịnh đẹp, một lớp học nghề truyền thống, một vé xem buổi biểu diễn mà bạn có thể không bao giờ có dịp xem lại.
Mẹo nhỏ tiết kiệm mà vẫn dễ chịu
Đi chậm là mẹo tiết kiệm lớn nhất. Ở lâu thì được giá chỗ ở tốt hơn, biết quán rẻ ngon, đỡ tiền di chuyển, đỡ những khoản vì vội.
Đi ngoài mùa cao điểm. Cùng một nơi, mùa thấp điểm giá chỗ ở có thể thấp hơn hẳn, ít người hơn, người địa phương cũng thong thả trò chuyện hơn.
Mang theo bình nước dùng lại, một ít đồ ăn khô, một chiếc hộp nhỏ để mang đồ ăn thừa. Những thứ nhỏ này giảm cả tiền lẫn rác.
Tận dụng những thứ miễn phí: đi bộ trong phố cổ, chợ sáng, bãi biển công cộng, đường mòn trong rừng, những buổi lễ hội của làng nếu được mời. Nhiều trải nghiệm đẹp nhất không tốn đồng nào.
Khi tiết kiệm bắt đầu thành khổ
Có dấu hiệu cho biết bạn đang tiết kiệm quá mức: lúc nào cũng nghĩ về tiền, không dám ăn món mình thèm, chọn chỗ ở không an toàn chỉ vì rẻ, bỏ qua những thứ mình đã đi rất xa để thấy.
Lúc đó, nhìn lại ngân sách. Có thể chuyến đi đang dài hơn khả năng tài chính. Rút ngắn vài tuần để đi thoải mái hơn có khi tốt hơn kéo dài trong thiếu thốn.
Hoặc có thể bạn chỉ đang lo quá. Nếu ghi chép cho thấy bạn vẫn trong mức dự tính, hãy cho phép mình chi những khoản nhỏ làm mình vui.
Tiền là phương tiện để đi, không phải mục tiêu của chuyến đi. Về nhà với một ít tiền dư mà không có kỷ niệm nào đáng nhớ thì cũng không phải chuyến đi thành công. Còn về nhà với ví hơi mỏng mà lòng đầy chuyện để kể, nhiều người sẽ bảo đó mới là chuyến đi đáng giá.
Câu hỏi thường gặp
Đi du lịch tiết kiệm nên cắt khoản nào trước?
Thường là chỗ ở, ăn ở khu du lịch, di chuyển vội và mua sắm theo cảm xúc. Những khoản này cắt được nhiều mà ít ảnh hưởng đến trải nghiệm chính.
Có nên ở chỗ rẻ nhất để tiết kiệm không?
Chỉ khi chỗ đó vẫn sạch, an toàn và cho bạn ngủ được. Một chỗ quá ồn hay không an toàn có thể làm bạn mệt và rủi ro, cái giá lớn hơn số tiền tiết kiệm được.
Đi chậm có tiết kiệm hơn đi nhanh không?
Thường là có, vì ở lâu được giá chỗ ở tốt hơn, đỡ tiền di chuyển và đỡ những khoản phát sinh vì vội. Đi ngoài mùa cao điểm còn tiết kiệm thêm.
Những thứ gì không nên tiết kiệm khi đi xa?
Giấc ngủ, an toàn như mũ bảo hiểm và phanh lốp xe, sức khoẻ như bảo hiểm và đi khám khi cần, và đôi khi là một trải nghiệm hiếm có.
Làm sao biết mình đang tiết kiệm quá mức?
Khi lúc nào cũng nghĩ về tiền, không dám ăn món mình thèm, chọn chỗ không an toàn vì rẻ hoặc bỏ qua những thứ đã đi rất xa để thấy. Lúc đó nên xem lại ngân sách hoặc rút ngắn chuyến đi.
