Trước một chuyến đi dài nhiều tháng, có bốn nhóm việc nên sắp xếp xong: các khoản phải trả định kỳ như hoá đơn điện nước, khoản vay, phí bảo hiểm; nhà cửa, xe cộ và đồ đạc nhờ ai trông; giấy tờ quan trọng cùng người được uỷ quyền xử lý khi cần; và cách người nhà liên lạc được với bạn. Làm xong những việc này, bạn mới thật sự đi được với cái đầu nhẹ.
Chào bạn, đây là Nhà Du Hành. Người đi lần đầu thường lo rất kỹ cho chuyến đi mà quên mất ngôi nhà mình để lại. Rồi giữa tháng thứ hai, một tin nhắn báo cắt điện, một cuộc gọi từ ngân hàng, một chậu cây chết khô. Tập này là danh sách những việc ở nhà, kể theo thứ tự mình hay làm.
Các khoản phải trả định kỳ
Liệt kê mọi khoản bạn trả hằng tháng hay hằng năm: tiền điện, nước, mạng, tiền nhà nếu thuê, khoản vay, thẻ tín dụng, phí bảo hiểm, học phí, các dịch vụ đăng ký. Viết ra giấy, đừng chỉ nhớ trong đầu.
Với mỗi khoản, chọn một cách trả khi vắng nhà: đăng ký trích nợ tự động từ tài khoản, trả trước cho vài tháng nếu nơi đó cho phép, hoặc nhờ người thân trả hộ. Kiểm tra lại sau khi cài đặt để chắc nó chạy.
Đảm bảo tài khoản trích nợ luôn có đủ tiền cho cả thời gian vắng mặt. Một khoản trích nợ thất bại có thể kéo theo phí phạt hoặc ảnh hưởng lịch sử tín dụng.
Những dịch vụ không dùng trong thời gian đi như phòng tập, một số gói đăng ký, có thể tạm dừng hoặc huỷ. Đây là khoản tiết kiệm nhỏ mà nhiều người quên.
Nhà cửa, xe cộ và đồ đạc
Nếu nhà để trống lâu, nhờ người thân hoặc hàng xóm tin cậy ghé qua định kỳ: mở cửa cho thoáng, kiểm tra điện nước, nhận thư, tưới cây. Để lại số điện thoại của bạn và của một người thân khác cho họ.
Ngắt những thiết bị điện không cần thiết, khoá van ga, kiểm tra mái và cửa trước mùa mưa nếu bạn đi qua mùa đó. Cất đồ quý giá ở chỗ an toàn hoặc gửi người thân.
Nếu bạn thuê nhà và đi rất lâu, cân nhắc trả nhà và gửi đồ, tuỳ hợp đồng và chi phí. Hỏi chủ nhà rõ ràng trước khi quyết.
Xe máy, ô tô để ở nhà lâu cũng cần lo: nhờ người nổ máy định kỳ, chú ý ắc quy, để ở chỗ có mái che. Bảo hiểm xe vẫn cần còn hạn nếu có ai dùng.
Giấy tờ và uỷ quyền ở mức cơ chế
Gom các giấy tờ quan trọng như giấy tờ nhà, sổ tiết kiệm, hợp đồng, bằng cấp vào một chỗ an toàn. Chụp ảnh, lưu bản số ở nơi lưu trữ đám mây có mật khẩu, và để một bản cho người thân tin cậy biết chỗ.
Nếu trong thời gian bạn đi có thể phát sinh việc cần ký, cần nhận, cần làm thủ tục, như nhận tiền, nhận hàng, giải quyết giấy tờ nhà, bạn có thể làm giấy uỷ quyền cho người thân. Phạm vi và hình thức uỷ quyền tuỳ việc, có việc cần công chứng.
Hỏi văn phòng công chứng hoặc luật sư về loại uỷ quyền phù hợp. Uỷ quyền nên rõ ràng, đúng phạm vi việc cần làm, có thời hạn, không nên uỷ quyền quá rộng.
Gia hạn những giấy tờ sắp hết hạn trong thời gian bạn đi, như giấy phép lái xe, căn cước, hộ chiếu, bảo hiểm. Làm trước khi đi đỡ rắc rối hơn nhiều.
Công việc, thú cưng và những người phụ thuộc
Nếu bạn nghỉ việc hay xin nghỉ dài, thống nhất bằng văn bản với nơi làm việc về thời gian, quyền lợi, việc quay lại. Bàn giao công việc rõ ràng để không ai phải gọi bạn giữa đường.
Nếu có thú cưng, sắp xếp người chăm sóc tin cậy hoặc nơi gửi phù hợp. Để lại hướng dẫn ăn uống, thuốc, số điện thoại bác sĩ thú y, và một khoản tiền phòng khi cần.
Nếu có người thân lớn tuổi hoặc người phụ thuộc vào bạn, đây là việc cần bàn kỹ nhất. Ai sẽ thay bạn chăm lo, khi có chuyện gấp ai sẽ liên lạc, bạn có quay về được nhanh không.
Có những giai đoạn trong đời mà chuyến đi dài nên hoãn lại. Thừa nhận điều đó không phải là từ bỏ, chỉ là chờ đúng lúc.
Kênh liên lạc và kế hoạch khi có chuyện
Thống nhất với gia đình cách liên lạc: qua ứng dụng nào, giờ nào, bao lâu một lần. Cho họ lộ trình dự kiến và cập nhật khi thay đổi.
Chỉ định một người ở nhà làm đầu mối. Khi có chuyện ở nhà, người đó liên lạc với bạn. Khi có chuyện với bạn, người đó là người được báo đầu tiên.
Bàn trước với gia đình: nếu có chuyện gấp, bạn sẽ về bằng cách nào, mất bao lâu từ những đoạn khác nhau của hành trình. Biết trước giúp mọi người bình tĩnh hơn.
Để lại cho người đầu mối thông tin bảo hiểm của bạn, số hộ chiếu, nhóm máu nếu biết, bệnh dị ứng nếu có. Hy vọng không bao giờ cần dùng.
Câu hỏi thường gặp
Đi xa nhiều tháng thì trả hoá đơn điện nước thế nào?
Đăng ký trích nợ tự động từ tài khoản, trả trước nếu nơi đó cho phép, hoặc nhờ người thân trả hộ. Đảm bảo tài khoản luôn đủ tiền và kiểm tra lại sau khi cài đặt.
Có cần làm giấy uỷ quyền trước khi đi xa lâu không?
Nếu có việc có thể phát sinh cần ký, nhận hay làm thủ tục khi bạn vắng mặt, giấy uỷ quyền cho người thân sẽ giúp. Hỏi văn phòng công chứng hoặc luật sư về loại và phạm vi uỷ quyền phù hợp.
Nhà để trống lâu cần lưu ý gì?
Nhờ người tin cậy ghé qua định kỳ, ngắt thiết bị điện không cần thiết, khoá van ga, kiểm tra mái và cửa trước mùa mưa, cất đồ quý ở chỗ an toàn.
Đi du lịch dài ngày thì gửi thú cưng ở đâu?
Nhờ người thân chăm sóc hoặc gửi nơi trông giữ phù hợp, để lại hướng dẫn ăn uống, thuốc và số bác sĩ thú y, cùng một khoản tiền phòng khi cần.
Làm sao để gia đình yên tâm khi mình đi xa lâu?
Thống nhất kênh và lịch liên lạc, gửi lộ trình và cập nhật khi thay đổi, chỉ định một người ở nhà làm đầu mối và bàn trước kế hoạch về nhà khi có chuyện gấp.