Du hành ngay tại nơi mình sống là nhìn thành phố, thị trấn quen thuộc bằng đôi mắt của một người khách: đi bộ những con đường chưa từng đi, ăn ở quán chưa từng thử, ngủ lại một đêm ở một khu khác của chính thành phố mình, đi một vòng xe máy cuối tuần quanh tỉnh. Tinh thần đường dài không đòi hỏi đi xa, chỉ cần đi chậm và để ý.
Chào bạn, đây là Nhà Du Hành. Giữa hai chuyến đi dài là những tháng, có khi những năm, ở yên một chỗ. Nhiều người sống những tháng đó như chờ đợi. Tập này mình kể cách biến thời gian chờ thành một hành trình nhỏ, ngay trước cửa nhà.
Vì sao ta ít khi khám phá nơi mình sống?
Nơi mình sống là nơi mình đi qua mỗi ngày với một mục đích: đi làm, đi chợ, đưa con đi học. Mắt mình nhìn đường, đầu mình nghĩ việc. Con phố trở thành phông nền, không còn là một nơi chốn.
Ta hay nghĩ những điều đáng xem phải ở xa, phải tốn công mới đến được. Trong khi người từ nơi khác đến thành phố mình lại thấy mọi thứ thú vị, chụp những góc mà ta chưa bao giờ để ý.
Có một nghịch lý quen thuộc: nhiều người đã đến những di tích nổi tiếng ở nước ngoài nhưng chưa từng vào ngôi đình ở đầu ngõ nhà mình, chưa từng nghe câu chuyện về cái tên con phố mình ở.
Người du hành giỏi là người mang được đôi mắt tò mò về nhà, chứ không để nó lại ở nơi xa. Đôi mắt ấy không cần vé, không cần hộ chiếu, chỉ cần bạn chịu đi chậm lại và nhìn lâu hơn một chút.
Đi bộ: cách chậm nhất để thấy nhiều nhất
Chọn một buổi sáng cuối tuần, đi bộ không có mục đích trong một khu mà bạn thường chỉ chạy xe qua. Rẽ vào những con hẻm, dừng lại ở những góc lạ, ngồi một quán nước ven đường.
Đi bộ cho bạn thấy những thứ không thể thấy khi đi xe: hoa văn trên cổng nhà cũ, một bà cụ bán xôi đã ngồi đó mấy chục năm, một xưởng làm nghề nhỏ nép trong hẻm.
Mang theo sổ, ghi vài dòng, chụp vài tấm ảnh, như bạn vẫn làm ở những nơi xa. Hỏi chuyện những người lớn tuổi về lịch sử khu phố, họ thường rất vui được kể.
Mỗi tháng một khu, sau một năm bạn sẽ biết thành phố mình theo cách mà ít người biết. Lần tới có bạn bè từ xa đến chơi, bạn sẽ là người dẫn đường có những câu chuyện mà không cuốn cẩm nang nào ghi.
Ăn, ngủ và học như một người khách
Lập danh sách những quán ăn, những món đặc sản ở chính thành phố mình mà bạn chưa thử. Thử mỗi tuần một món. Người ở đâu cũng hay ăn đi ăn lại vài món quen.
Ở lại một đêm ở một khu khác của thành phố, một nhà nghỉ nhỏ ở khu phố cổ, một homestay ở vùng ven. Thức dậy ở một góc khác của nơi mình sống mang lại cảm giác du lịch thật sự, chỉ cách nhà vài cây số.
Đi một bảo tàng, một triển lãm, một buổi biểu diễn truyền thống ở địa phương. Tham gia một lớp học ngắn về một nghề thủ công của vùng mình.
Bạn sẽ ngạc nhiên vì nơi mình sống có nhiều thứ để học đến thế, mà không tốn vé tàu xe nào. Mời một người bạn đi cùng, hai người cùng khám phá thường thấy nhiều hơn một người, và những buổi như vậy dễ thành thói quen hơn.
Vòng xe cuối tuần quanh tỉnh
Một chuyến đi trong ngày hoặc qua một đêm bằng xe máy quanh tỉnh mình là cách giữ cho tay lái và tinh thần không gỉ. Chọn những con đường nhỏ, những làng nghề, những ngôi chùa ở xã xa, những bờ sông chưa đến.
Áp dụng những gì đã học trên đường dài: kiểm tra xe trước khi đi, đi chậm, dừng nghỉ đều, không chạy tối, đội mũ bảo hiểm tốt.
Rủ người thân đi cùng. Đây là cách để gia đình chia sẻ một phần nhỏ của niềm vui đường xa mà không phải xa nhà lâu.
Những vòng xe nhỏ này cũng là nơi thử nghiệm cho chuyến đi dài tiếp theo: đồ đạc mới, cách xếp hành lý, sức bền của chính mình.
Ghi nhật ký về nơi mình sống
Tiếp tục viết nhật ký như khi đi xa, nhưng về chính nơi mình sống. Ghi lại những điều mới phát hiện, những người mới quen, những thay đổi theo mùa của con phố.
Sau một năm, cuốn sổ đó có thể làm bạn bất ngờ: nơi mình tưởng đã biết hết hoá ra có cả một thế giới.
Ghi âm những âm thanh của quê nhà: tiếng rao quen thuộc, tiếng chuông chùa, tiếng chợ sáng. Những âm thanh đó có thể sẽ biến mất theo thời gian, và bản ghi của bạn là một kỷ niệm quý.
Du hành, suy cho cùng, là một cách nhìn. Nếu bạn giữ được cách nhìn đó ở nhà, thì giữa hai chuyến đi dài, bạn vẫn luôn ở trên đường.
Câu hỏi thường gặp
Du lịch tại chỗ là gì?
Là khám phá chính nơi mình sống với tinh thần của một người khách: đi bộ những con đường chưa đi, ăn món chưa thử, ở lại một đêm ở khu khác, tham quan bảo tàng, làng nghề địa phương.
Làm sao thấy thành phố quen thuộc thú vị trở lại?
Đi bộ chậm thay vì đi xe, chọn khu mình ít đến, hỏi chuyện người lớn tuổi về lịch sử khu phố và ghi chép như khi đi xa. Mỗi tháng khám phá một khu là cách đều đặn.
Đi xe máy cuối tuần quanh tỉnh cần chuẩn bị gì?
Kiểm tra xe, mũ bảo hiểm tốt, áo mưa, nước uống, đi chậm, dừng nghỉ đều và không chạy tối. Chọn những con đường nhỏ, làng nghề và báo người nhà lộ trình.
Có nên ở khách sạn ngay trong thành phố mình sống không?
Một đêm ở một khu khác của thành phố, như phố cổ hay vùng ven, mang lại cảm giác du lịch thật sự mà không tốn nhiều thời gian di chuyển. Đó là một cách nghỉ ngơi thú vị.
Làm sao giữ tinh thần du hành giữa hai chuyến đi dài?
Tiếp tục đi bộ khám phá, thử những điều mới ở nơi mình sống, đi những vòng xe ngắn cuối tuần và ghi nhật ký như khi trên đường. Du hành là một cách nhìn, không chỉ là đi xa.
