Xuyên Việt bằng xe khách đỡ mệt nhất khi bạn chia thành những chặng vừa phải, khoảng năm đến mười tiếng mỗi chặng, đi ban ngày ở những đoạn có cảnh đẹp và đi đêm ở những đoạn dài ít cảnh, rồi dừng lại ít nhất hai đêm ở mỗi điểm lớn. Ngồi một mạch từ Bắc vào Nam thì nhanh, nhưng tới nơi bạn chỉ nhớ mỗi cái lưng mỏi.
Chào bạn, đây là Nhà Du Hành. Không phải ai cũng muốn tự lái xe máy hàng nghìn cây số, và xe khách là cách rất thực tế để đi xa. Hôm nay mình kể cách ghép các chặng xe khách thành một hành trình dễ chịu, cùng mấy kinh nghiệm ở bến xe mà người đi lần đầu hay lúng túng.
Vì sao nên chia chặng thay vì đi thẳng?
Xe khách đường dài nối được gần như mọi thành phố, nhưng một chuyến thẳng từ đầu này đến đầu kia đất nước rất mệt. Ngồi hoặc nằm cả ngày dài trong một không gian hẹp, cơ thể sẽ cứng lại, đầu óc cũng uể oải.
Chia chặng biến chuyến đi thành một chuỗi những lần đến nơi. Mỗi chặng kết thúc ở một thành phố, bạn ở lại, ăn món địa phương, đi bộ vài vòng, rồi mới lên xe tiếp. Đi xe khách lúc đó là để đến được những nơi đáng ở, chứ không phải cả chuyến đi.
Chặng vừa phải còn giúp bạn linh hoạt. Thích nơi nào thì ở thêm, chán thì đi sớm. Vé xe khách thường mua được gần ngày, trừ dịp lễ Tết, nên bạn không bị trói vào một lịch cứng.
Một quy tắc dễ nhớ là đừng ngồi xe hai ngày liền mà không có một ngày nghỉ chen giữa.
Chặng ngày hay chặng đêm?
Chặng ngày cho bạn nhìn thấy đất nước. Những đoạn ven biển miền Trung, đường qua đèo hay đoạn lên cao nguyên rất đáng đi lúc trời sáng. Chặng ngày cũng dễ ngủ lại ngay khi đến nơi vào chiều tối.
Chặng đêm tiết kiệm thời gian và một đêm tiền phòng, hợp với những đoạn dài qua vùng đồng bằng ít cảnh mới. Bạn lên xe buổi tối, sáng ra đã ở một vùng khác.
Cách ghép hợp lý là xen kẽ: một chặng đêm dài, rồi vài ngày dừng, rồi một chặng ngày ngắn đến nơi kế tiếp. Không nên đi hai đêm xe liền nhau.
Nếu đi với trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, ưu tiên chặng ngày ngắn. Xe đêm với họ thường mệt hơn mình nghĩ.
Chọn nhà xe và bến xe cho đỡ rối
Bạn nên chọn nhà xe có văn phòng, bến đón rõ ràng và hỏi người địa phương hoặc chỗ mình ở xem họ hay đi xe nào. Người dân biết nhà xe nào đúng giờ, xe nào sạch, xe nào hay dừng đón khách dọc đường lâu.
Đặt vé xong, hỏi rõ điểm đón và điểm trả. Nhiều xe đón ở văn phòng riêng chứ không ở bến chính, có xe trả khách ở ngoài thành phố. Biết trước giúp bạn tính đường đi tiếp, nhất là khi xe đến lúc khuya.
Ở bến xe lớn, sẽ có người mời chào. Bạn cứ đến thẳng quầy vé của nhà xe đã chọn, mua vé có ghi rõ thông tin, tránh mua lại qua người lạ.
Có mặt sớm trước giờ xe chạy, nhất là khi phải gửi hành lý. Xe khách thường chạy đúng giờ hơn bạn nghĩ, và không ai chờ khách đến muộn.
Những thói quen trên xe giúp đi xa dễ chịu hơn
Mỗi lần xe dừng nghỉ ở trạm, bạn xuống đi lại vài phút, vươn vai, đi vệ sinh dù chưa cần. Nhớ biển số xe và giờ xe chạy lại, hỏi phụ xe dừng bao lâu. Nhiều người lỡ xe vì mải mua đồ ở trạm.
Mang theo chai nước, ít đồ ăn khô, áo khoác mỏng vì điều hoà lạnh. Đồ ăn nặng mùi nên tránh mang lên xe, người nằm cạnh sẽ khó chịu.
Giữ đồ quý trong túi nhỏ sát người, không để trong hành lý gửi dưới gầm. Điện thoại sạc đầy, có sẵn số của nhà xe để gọi khi cần.
Và chuẩn bị tinh thần cho việc xe dừng đón trả khách dọc đường. Đó là cách xe khách sống, nhất là ở những tuyến qua vùng quê. Kiên nhẫn là một phần của vé.
Dừng ở đâu lâu hơn trên đường xuyên Việt?
Mỗi người một sở thích, nhưng nhiều người đi xe khách chọn dừng lâu ở những thành phố là đầu mối giao thông, từ đó có xe toả đi các vùng xung quanh. Ở một chỗ, đi về trong ngày ra những nơi gần, đỡ phải kéo hành lý theo.
Những thành phố miền Trung nằm cạnh các đèo lớn và di sản thường đáng ở hai ba đêm. Những thị trấn cao nguyên mát mẻ là chỗ nghỉ tốt giữa những đoạn nóng của duyên hải.
Bạn cũng có thể chọn vài thị trấn nhỏ ít người biết làm điểm dừng một đêm. Chính những nơi đó thường cho bạn bữa ăn rẻ, ngon và câu chuyện thật nhất.
Điều cần tránh là đổi chỗ ngủ mỗi đêm suốt cả tuần. Đó là lúc chuyến đi trở thành một chuỗi xếp đồ và chờ xe.
Câu hỏi thường gặp
Đi xe khách xuyên Việt có rẻ hơn tàu hoả không?
Thường thì xe khách có nhiều mức giá và nhiều chuyến hơn, nhưng còn tuỳ loại xe, loại chỗ và mùa đi. Cách tốt nhất là so sánh trên kênh bán vé chính thức của từng bên vào thời điểm bạn định đi.
Mua vé xe khách trước bao lâu là vừa?
Ngày thường có thể mua trước một hai ngày hoặc ngay hôm đi. Dịp lễ, Tết và mùa hè nên mua sớm hơn nhiều vì xe kín chỗ. Mua ở quầy hoặc kênh chính thức của nhà xe, tránh mua lại qua người lạ.
Xe khách có trả khách ở trung tâm thành phố không?
Tuỳ nhà xe. Có xe trả ở bến chính ngoài thành phố, có xe trả ở văn phòng riêng hoặc dọc đường. Bạn nên hỏi rõ điểm trả khi mua vé để tính đường đi tiếp.
Mang nhiều hành lý lên xe khách được không?
Hành lý lớn thường để ở khoang dưới gầm xe, mỗi nhà xe có giới hạn riêng. Nên đi gọn, đồ quý giữ trong túi nhỏ mang theo người và nhớ thẻ hoặc số gửi hành lý.
Lỡ xe khách ở trạm dừng nghỉ thì làm gì?
Gọi ngay số của nhà xe để báo, họ có thể chờ hoặc hướng dẫn bạn đón xe khác cùng tuyến. Để tránh, hãy nhớ biển số xe và hỏi phụ xe dừng bao lâu mỗi lần xuống trạm.