Sao lưu ảnh và ghi chép khi đi dài ngày nên theo nguyên tắc ba bản, ở ít nhất hai nơi khác nhau: một bản trên điện thoại hoặc máy ảnh, một bản trên ổ cứng ngoài cất tách khỏi máy, và một bản trên dịch vụ lưu trữ đám mây khi có mạng tốt. Làm định kỳ mỗi tuần, và đừng quên chụp ảnh lại từng trang nhật ký viết tay.
Chào bạn, đây là Nhà Du Hành. Có những người đi ba tháng, về đến bến xe cuối cùng thì mất điện thoại, và cùng với nó là toàn bộ ảnh của chuyến đi. Câu chuyện đó buồn hơn cả mất tiền. Tập này ngắn gọn và thực dụng, để điều đó không xảy ra với bạn.
Vì sao một bản là không đủ?
Trên đường dài, điện thoại và máy ảnh đối mặt với đủ thứ rủi ro: rơi vỡ, ngấm nước mưa, bị trộm, bị quên ở quán, hỏng thẻ nhớ. Đồ đạc của bạn bị lắc, bị nóng, bị ẩm nhiều hơn ở nhà rất nhiều.
Nếu toàn bộ ảnh chỉ nằm trên một thiết bị, mọi rủi ro đó đều có thể xoá sạch kỷ niệm của bạn chỉ trong một giây.
Nguyên tắc ba bản ở hai nơi khác nhau xuất phát từ dân làm nghề lưu trữ dữ liệu. Ý tưởng đơn giản: không có một sự cố đơn lẻ nào làm mất cùng lúc tất cả các bản.
Với chuyến đi dài, hai nơi khác nhau có thể là trong túi bạn và trên mạng, hoặc trong túi bạn và trong ba lô của người bạn đồng hành.
Ổ cứng ngoài: bản sao trong tầm tay
Một ổ cứng ngoài nhỏ gọn hoặc vài thẻ nhớ dự phòng là cách sao lưu không cần mạng. Bạn chép ảnh từ điện thoại hoặc máy ảnh sang ổ, qua máy tính hoặc qua thiết bị có hỗ trợ.
Quan trọng là để ổ cứng ở chỗ khác với thiết bị chính. Nếu cả hai cùng trong một túi, mất túi là mất cả hai. Để ổ trong ba lô lớn, điện thoại trong túi nhỏ đeo người.
Với máy ảnh, đừng xoá thẻ nhớ cũ ngay sau khi chép. Giữ vài thẻ, xoay vòng, chỉ xoá thẻ cũ nhất khi đã chắc chắn có đủ bản khác.
Kiểm tra định kỳ xem bản sao có mở được không. Một bản sao hỏng mà không biết thì cũng như không có.
Lưu trữ đám mây khi có mạng tốt
Dịch vụ lưu trữ đám mây giữ một bản ảnh của bạn ở nơi khác hẳn, an toàn trước mọi sự cố trên đường. Nhưng tải lên nhiều ảnh, nhất là video, cần mạng mạnh và nhiều dữ liệu.
Đặt chế độ chỉ tải lên khi có mạng không dây, để không tiêu hết gói dữ liệu di động. Khi ở chỗ có mạng tốt vài ngày, để máy tải lên trong đêm.
Kiểm tra dung lượng lưu trữ còn lại trước chuyến đi. Hết dung lượng giữa chừng, việc sao lưu dừng lại mà bạn không biết.
Bật xác thực hai lớp cho tài khoản lưu trữ. Ảnh của bạn có thông tin cá nhân, nơi chốn, khuôn mặt người thân, cần được bảo vệ.
Đặt lịch sao lưu hằng tuần
Sao lưu chỉ hiệu quả khi đều đặn. Chọn một ngày trong tuần, ví dụ ngày nghỉ hẳn không di chuyển, để làm mọi việc sao lưu: chép sang ổ ngoài, kiểm tra đã tải lên đám mây chưa, sắp xếp thư mục.
Đặt nhắc trên điện thoại. Trên đường dài, ngày tháng dễ trôi, không nhắc thì dễ quên.
Đặt tên thư mục theo ngày và chặng đường, ví dụ tuần thứ ba miền Trung. Sắp xếp ngay trên đường giúp bạn đỡ phải đối mặt với một kho ảnh hỗn độn khi về nhà.
Gộp luôn ghi âm, video, nhật ký số vào cùng lịch sao lưu. Đừng chỉ nhớ ảnh mà quên những thứ khác.
Nhật ký giấy, vé tàu và giấy tờ
Nhật ký viết tay là thứ không thể khôi phục nếu mất. Mỗi tuần, chụp ảnh lại từng trang đã viết, lưu cùng với ảnh chuyến đi. Nếu cuốn sổ có ướt, có mất, bạn vẫn giữ được chữ.
Giữ cuốn sổ trong túi chống nước. Mưa trên đường có thể làm nhoè mực chỉ trong vài phút.
Vé tàu, vé xe, những tờ giấy nhỏ dán vào sổ cũng nên chụp lại. Chúng là những dấu mốc của hành trình.
Khi về nhà, dành một buổi gom tất cả về một chỗ: ảnh, ghi âm, nhật ký, giấy tờ. Sao lưu thêm một bản nữa ở nhà. Khi đó, kỷ niệm của bạn mới thật sự an toàn.
Giữ thiết bị khỏi hỏng ngay từ đầu
Sao lưu là phòng khi mất, nhưng giữ cho thiết bị khỏi hỏng vẫn là việc đầu tiên. Điện thoại nên có ốp chắc và miếng dán màn hình, máy ảnh nên có túi chống sốc. Khi đi xe máy dưới mưa, cho tất cả vào túi chống nước trước khi trời đổ mưa, đừng đợi mưa rồi mới lục tìm.
Đừng để điện thoại trong cốp xe dưới nắng gắt cả ngày, nhiệt độ cao làm pin và bộ nhớ nhanh hỏng. Ở vùng biển, cát và hơi muối cũng là kẻ thù, lau máy bằng khăn khô sau mỗi buổi ra bãi.
Mang theo vài gói hút ẩm nhỏ trong túi đựng máy ảnh, nhất là khi đi qua mùa nồm ẩm hay vùng núi nhiều sương. Ống kính bị mốc là chuyện rất phổ biến sau một chuyến đi dài qua những tháng ẩm.
Và đặt mã khoá cho mọi thiết bị. Nếu chẳng may mất, ít nhất ảnh của bạn và người thân không rơi vào tay người lạ, còn bạn thì vẫn có bản sao để lấy lại kỷ niệm.
Câu hỏi thường gặp
Đi du lịch nên sao lưu ảnh như thế nào?
Theo nguyên tắc ba bản ở hai nơi khác nhau: một bản trên thiết bị, một bản trên ổ cứng ngoài để tách riêng, một bản trên lưu trữ đám mây. Làm đều đặn mỗi tuần.
Mạng yếu thì sao lưu ảnh lên đám mây thế nào?
Đặt chế độ chỉ tải lên khi có mạng không dây và để máy tải trong đêm khi ở chỗ có mạng tốt. Trong lúc chờ, chép sang ổ cứng ngoài để có bản sao.
Có cần mang ổ cứng ngoài khi đi du lịch dài ngày không?
Rất nên, vì nó cho bạn bản sao không cần mạng. Để ổ ở chỗ khác với thiết bị chính để không mất cả hai cùng lúc.
Làm sao giữ nhật ký viết tay khỏi mất?
Chụp ảnh lại từng trang mỗi tuần và lưu cùng ảnh chuyến đi, giữ sổ trong túi chống nước để tránh mưa làm nhoè mực.
Có nên xoá thẻ nhớ máy ảnh sau khi chép sang máy tính?
Chưa nên xoá ngay. Giữ vài thẻ xoay vòng và chỉ xoá thẻ cũ nhất khi chắc chắn đã có đủ bản sao mở được ở nơi khác.
