Mệt mỏi tinh thần trên hành trình dài thường đến vào khoảng tuần thứ ba, thứ tư, khi những thứ mới lạ đã thành quen và sức lực đã cạn dần. Dấu hiệu là thấy chán những cảnh lẽ ra phải đẹp, dễ cáu, không muốn ra khỏi phòng, nhớ nhà da diết. Vượt qua bằng cách nghỉ hẳn vài ngày, giảm nhịp đi, giữ liên lạc với người thân, và tìm người có chuyên môn nếu nỗi buồn kéo dài.
Chào bạn, đây là Nhà Du Hành. Ít ai kể chuyện này trên mạng, vì nó không đẹp: có những buổi sáng giữa một nơi tuyệt vời, mình chỉ muốn nằm nguyên trong chăn và về nhà. Tập này mình nói thẳng về những ngày như thế, để nếu bạn gặp, bạn biết mình không lạ, và biết làm gì.
Vì sao giữa hành trình lại thấy chán?
Những tuần đầu, mọi thứ đều mới. Mỗi con đường, mỗi món ăn, mỗi gương mặt đều kích thích. Nhưng não người không giữ được trạng thái hào hứng đó mãi. Sau một thời gian, ngôi chùa thứ mười không còn làm bạn rung động như ngôi chùa đầu tiên, và đó là chuyện rất bình thường.
Cùng lúc, cơ thể tích luỹ mệt mỏi: ngủ không đủ, ăn uống thất thường, ngồi xe nhiều. Mệt thể chất kéo theo mệt tinh thần, như hai bánh xe của cùng một chiếc xe.
Thêm vào đó là gánh nặng quyết định. Mỗi ngày phải nghĩ ăn đâu, ngủ đâu, đi đâu, bằng gì. Những quyết định nhỏ ấy cộng lại làm đầu óc kiệt sức, dù không có việc gì to tát.
Và có cả cảm giác tách khỏi đời sống quen thuộc. Bạn bè ở nhà có chuyện vui chuyện buồn mà mình không có mặt. Nỗi nhớ đến vào những lúc không ngờ, thường là buổi tối mưa ở một thị trấn lạ.
Nhận ra dấu hiệu sớm
Dấu hiệu đầu tiên thường là mất hứng thú. Bạn đến một nơi rất đẹp và chỉ nghĩ, ừ, đẹp, rồi thôi. Bạn chụp ảnh theo thói quen mà không thật sự nhìn.
Dấu hiệu thứ hai là dễ cáu bẳn. Một chuyến xe trễ, một quán ăn dở, một người bạn đồng hành nói chậm, tất cả đều làm bạn bực hơn bình thường.
Dấu hiệu thứ ba là muốn trốn vào phòng. Ở lì trong phòng cả ngày, lướt điện thoại, không muốn gặp ai, không muốn đi đâu, dù bên ngoài có rất nhiều thứ để xem.
Dấu hiệu thứ tư là liên tục nghĩ đến chuyện về nhà, đếm ngày, so sánh mọi thứ với ở nhà theo hướng tiêu cực. Nhận ra những dấu hiệu này sớm giúp bạn xử lý khi nó còn nhẹ.
Nghỉ đúng cách: không phải lười
Khi thấy những dấu hiệu đó, việc đầu tiên là nghỉ thật sự. Ở lại một chỗ vài ngày, không lên kế hoạch tham quan, không đặt vé đi đâu. Ngủ đủ, ăn những món đơn giản quen thuộc, đi bộ chậm, đọc sách.
Nhiều người cảm thấy có lỗi khi nghỉ giữa chuyến đi, nghĩ rằng mình đang lãng phí thời gian và tiền bạc. Thật ra, nghỉ vài ngày để rồi đi tiếp với tâm trạng tốt có giá trị hơn nhiều so với lê bước qua mười nơi mà không thấy gì.
Làm những việc giống ở nhà cũng giúp. Nấu một bữa ăn quen, xem một bộ phim yêu thích, tập thể dục như ở nhà. Những thứ quen thuộc giúp tâm trí bám vào.
Ra nắng, vận động nhẹ, đi bộ ở nơi có cây xanh, gần nước. Những điều đơn giản này có tác dụng rõ rệt với tâm trạng của rất nhiều người.
Giảm nhịp và đổi cách đi
Sau khi nghỉ, nhìn lại lịch trình. Có thể bạn đang đi quá nhanh, đổi chỗ quá dày, nhồi quá nhiều thứ vào mỗi ngày. Cắt bớt một vài điểm, ở mỗi nơi lâu hơn.
Thay đổi kiểu hoạt động cũng giúp. Nếu đã xem quá nhiều đền chùa, bảo tàng, hãy thử một lớp nấu ăn, một buổi đi bộ đường dài trong thiên nhiên, một ngày giúp việc ở một trang trại.
Đôi khi đổi bạn đồng hành, hoặc tách ra đi riêng vài ngày, cũng làm mọi thứ mới lại. Đi một mình thì thử tìm người để đi chung một đoạn.
Và nếu đã quá mệt, rút ngắn chuyến đi không phải là thất bại. Về sớm vài tuần để giữ lại một kỷ niệm đẹp tốt hơn nhiều so với cố đến cuối rồi chỉ nhớ toàn mệt mỏi.
Khi nào cần tìm người có chuyên môn?
Mệt mỏi thông thường sẽ đỡ sau vài ngày nghỉ. Nhưng nếu nỗi buồn kéo dài nhiều tuần, kèm mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều, ăn không ngon, không còn hứng thú với bất cứ điều gì, cảm thấy vô vọng, thì đó không còn là mệt mỏi bình thường.
Lúc đó, hãy nói chuyện với người thân, người bạn tin tưởng. Đừng giữ một mình chỉ vì nghĩ rằng đang được đi chơi thì không có quyền buồn.
Tìm gặp người có chuyên môn về sức khoẻ tinh thần, có thể qua mạng nếu đang ở xa, hoặc trực tiếp ở cơ sở y tế. Nhiều người đã được giúp đỡ rất nhiều nhờ một cuộc trò chuyện đúng lúc.
Nếu bạn có những suy nghĩ làm hại bản thân, hãy liên hệ ngay với người thân hoặc dịch vụ cấp cứu ở nơi bạn đang ở. Không có chuyến đi nào quan trọng hơn sự an toàn của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Đi du lịch dài ngày bị chán có bình thường không?
Rất bình thường. Sau vài tuần, sự mới lạ giảm và mệt mỏi tích luỹ, nhiều người thấy chán. Nghỉ vài ngày, giảm nhịp đi và đổi kiểu hoạt động thường giúp lấy lại hứng thú.
Nhớ nhà khi đang đi xa thì làm gì?
Gọi về nhà đều đặn, làm những việc quen thuộc như nấu món ăn quen, xem phim yêu thích, và chia sẻ thật cảm xúc với người thân. Nỗi nhớ thường dịu đi khi bạn có nhịp sống ổn định hơn.
Có nên về sớm khi quá mệt giữa chuyến đi?
Nếu đã nghỉ mà vẫn mệt, về sớm không phải là thất bại. Kết thúc chuyến đi khi còn giữ được kỷ niệm đẹp tốt hơn cố đi đến cuối trong mệt mỏi.
Làm sao phân biệt mệt mỏi thông thường và vấn đề cần gặp chuyên gia?
Mệt mỏi thông thường đỡ sau vài ngày nghỉ. Nếu buồn bã kéo dài nhiều tuần, kèm rối loạn ăn ngủ, mất hứng thú với mọi thứ hoặc cảm thấy vô vọng, nên tìm người có chuyên môn về sức khoẻ tinh thần.
Đi một mình có dễ mệt mỏi tinh thần hơn không?
Có thể, vì không có ai chia sẻ những lúc khó khăn. Giữ liên lạc đều với người thân, tìm người đi chung một đoạn và nghỉ ngơi đúng lúc giúp giảm nguy cơ này.
