Dành dụm cho một chuyến đi lớn bắt đầu bằng việc ước tính rõ mình cần bao nhiêu, chia số đó ra số tháng còn lại trước ngày đi để có mức để dành mỗi tháng, tách một tài khoản riêng chỉ cho chuyến đi, cắt những khoản chi theo thói quen và nếu được thì tăng thêm một nguồn thu nhỏ. Mỗi tháng nhìn con số tăng lên là động lực mạnh nhất.
Chào bạn, đây là Nhà Du Hành. Nhiều chuyến đi lớn không bắt đầu từ ngày lên đường, mà từ một buổi tối ngồi chia một con số cho mười hai. Tập này mình kể về giai đoạn ít ai kể: những tháng dành dụm trước khi đi, làm sao để nó không thành gánh nặng.
Ước tính con số mục tiêu
Bạn không thể dành dụm cho một con số mơ hồ. Bước đầu là ước tính chi phí chuyến đi theo cách đã nói ở những tập trước: chi phí mỗi ngày nhân số ngày, cộng các khoản một lần, cộng quỹ dự phòng.
Cộng thêm một khoản cho giai đoạn sau khi về. Nếu bạn nghỉ việc để đi, có thể cần tiền sống vài tháng trong lúc tìm việc mới. Nhiều người quên khoản này và về nhà trong tình trạng chật vật.
Viết con số mục tiêu ra, dán ở chỗ hay nhìn thấy. Một con số cụ thể biến giấc mơ thành kế hoạch.
Nếu con số quá lớn so với khả năng, có hai cách: kéo dài thời gian dành dụm, hoặc điều chỉnh chuyến đi cho vừa, đi ngắn hơn, đi chậm hơn, đi gần hơn. Cả hai đều ổn. Một chuyến đi vừa sức mà đi được thật luôn hay hơn một chuyến đi hoành tráng chỉ nằm trên giấy.
Chia theo tháng và tách tài khoản
Lấy con số mục tiêu chia cho số tháng còn lại, bạn có mức cần để dành mỗi tháng. Giả sử bạn cần một khoản nhất định trong mười hai tháng, thì mỗi tháng cần để dành đúng một phần mười hai khoản đó, làm tròn lên một chút cho chắc.
Mở một tài khoản riêng chỉ dành cho chuyến đi, không có thẻ đi kèm hoặc để thẻ ở nhà. Mỗi tháng, ngay khi nhận lương, chuyển khoản để dành vào đó trước, rồi mới tiêu phần còn lại.
Nếu ngân hàng cho phép, đặt lệnh chuyển tự động hằng tháng. Tự động thì bạn không phải tự nhắc mình mỗi tháng, và cũng không có cơ hội để do dự.
Đặt tên tài khoản theo chuyến đi, như chuyến xuyên Việt, chuyến đường bộ phương Nam. Nghe hơi trẻ con, nhưng nó giúp bạn ngại rút tiền ra cho việc khác. Mỗi lần mở ứng dụng ngân hàng và thấy cái tên đó, bạn được nhắc lại vì sao mình đang chịu khó.
Cắt những khoản chi theo thói quen
Ghi lại chi tiêu của một tháng bình thường, bạn sẽ thấy những khoản mình chi theo thói quen chứ không vì thật sự cần: đồ uống mỗi ngày, gọi đồ ăn giao tận nơi, các gói đăng ký không dùng, mua sắm trực tuyến lúc buồn.
Không cần cắt hết. Chọn hai ba khoản lớn nhất trong số đó và giảm một nửa. Mỗi lần định chi, tự hỏi: khoản này có đáng bằng mấy ngày trên đường không.
Nấu ăn ở nhà nhiều hơn, mang cơm đi làm, uống cà phê pha ở nhà. Những thay đổi nhỏ này cũng là luyện tập cho kiểu sống tiết kiệm trên đường.
Bán bớt những đồ không dùng. Nhiều người dọn nhà trước chuyến đi lớn, vừa có thêm tiền, vừa thấy nhẹ nhõm vì bớt đồ đạc, và nhận ra mình sống được với ít thứ hơn mình tưởng.
Tăng thêm một nguồn thu nhỏ
Nếu có thời gian, một công việc làm thêm nhỏ, một dự án tự do, dạy kèm, bán những thứ mình làm ra, có thể rút ngắn đáng kể thời gian dành dụm.
Chuyển toàn bộ thu nhập thêm này vào tài khoản chuyến đi. Như vậy bạn không thấy bị thiếu đi trong chi tiêu hằng ngày, và tài khoản tăng nhanh hơn.
Một số kỹ năng làm thêm còn có thể dùng khi đang đi, nếu bạn muốn vừa làm vừa đi. Đó là lợi ích kép.
Nhưng đừng làm thêm đến kiệt sức. Một người kiệt sức trước chuyến đi sẽ bắt đầu hành trình trong tình trạng mệt mỏi, mất vui.
Giữ động lực suốt nhiều tháng
Dành dụm nhiều tháng dễ nản giữa chừng. Đặt những mốc nhỏ: đủ một phần tư, đủ một nửa, đủ ba phần tư. Mỗi mốc tự thưởng một điều nhỏ, như mua một tấm bản đồ, một cuốn sách về nơi định đến.
Dành thời gian lên kế hoạch cho chuyến đi trong lúc dành dụm: đọc về các vùng đất, học vài câu tiếng địa phương, tập chạy xe, đi bộ. Chuyến đi trở nên thật hơn, và việc dành dụm có ý nghĩa hơn.
Kể cho người thân về kế hoạch. Có người biết, bạn sẽ ngại bỏ cuộc hơn, và có khi họ còn giúp bạn tiết kiệm.
Một điều nữa: đừng vay nợ để đi du lịch dài ngày. Trở về với một khoản nợ biến những kỷ niệm đẹp thành gánh nặng mỗi tháng. Dành dụm đủ rồi hãy đi, dù phải chờ thêm.
Câu hỏi thường gặp
Nên để dành bao lâu cho một chuyến đi dài?
Tuỳ số tiền cần và khả năng để dành mỗi tháng. Ước tính con số mục tiêu, chia cho số tháng còn lại, nếu mức hằng tháng quá cao thì kéo dài thời gian hoặc điều chỉnh chuyến đi.
Có nên mở tài khoản riêng để dành tiền đi du lịch không?
Nên. Tài khoản riêng không có thẻ đi kèm giúp bạn không vô tình tiêu mất, và đặt lệnh chuyển tự động hằng tháng giúp việc để dành đều đặn.
Cắt chi tiêu thế nào để để dành mà không khổ?
Ghi lại chi tiêu một tháng, chọn hai ba khoản chi theo thói quen lớn nhất và giảm một nửa, nấu ăn ở nhà nhiều hơn và bán bớt đồ không dùng.
Có nên vay tiền để đi du lịch dài ngày không?
Không nên. Trở về với khoản nợ biến chuyến đi thành gánh nặng nhiều tháng sau. Tốt hơn là dành dụm đủ, dù phải chờ thêm hoặc đi ngắn hơn.
Sau chuyến đi dài cần để lại bao nhiêu tiền?
Nên có một khoản đủ sống vài tháng sau khi về, nhất là nếu bạn nghỉ việc để đi. Mức cụ thể tuỳ chi phí sinh hoạt và thời gian bạn cần để ổn định lại công việc.
